Interview met Conrad Berghoef, auteur NU Nederlands is Leraar van het jaar 2017 MBO

18-10-2017

Vorige week overhandigde minister Bussemaker de trofee van Leraar van het jaar aan NU Nederlands-auteur Conrad Berghoef.

Vanaf dat moment is Conrad, die lesgeeft op het ROC Friese Poort, het gezicht van het mbo. Wat maakt hem tot Leraar van het jaar? En hoe gaat hij zijn ambassadeurschap invullen? Dat vertelt hij in een interview.

‘Ik ben geen vlag op een modderschuit’

Wie heeft jou voorgedragen als Leraar van het jaar?

‘Vorig jaar heb ik de verkiezing voor Leraar van het jaar op mijn eigen school gewonnen. Daarom heeft de Friese Poort mij voorgedragen voor de landelijke verkiezing.’

Wat heeft jou tot Leraar van het jaar gemaakt?

‘Ik wil mijn leerlingen verder helpen – niet alleen met Nederlands, maar ook in het leven. De jury vond het prijzenswaardig dat ik moderne media en ict-toepassingen inzet om mijn leerlingen te bereiken. Met moderne media kun je je lessen aantrekkelijker en afwisselender maken. Ik heb bijvoorbeeld een Facebookpagina Conrad de Docent, waarop ik presentaties, taalmissers en filmpjes plaats. Ook heb ik een eigen YouTube-kanaal met uitlegfilmpjes. Daarnaast maak ik korte uitlegfilmpjes bij NU Nederlands. Verder bedenk ik projecten waarbij studenten zowel met hun persoonlijke ontwikkeling als met taal bezig zijn.’

Welke projecten doe je dan met je studenten?

‘Ik heb een toneelgroep opgericht waaraan leerlingen vrijwillig kunnen deelnemen. We hebben gewerkt aan de uitvoering van twee moderne klassiekers: The Breakfast Club en Een weeffout in onze sterren. Het selecte groepje dat meedoet, leert hier veel van. Over zichzelf, over tekstinterpretatie, maar ze ontwikkelen ook zelfvertrouwen door op het podium te staan. Het succes daarvan drijft op mijn enthousiasme, maar je moet ergens beginnen. En als het aanslaat, krijgt drama een vaste plek op het rooster.’

Je geeft les bij Zorg en Welzijn. Hoe laat je het vak Nederlands daarbij aansluiten?

‘Mijn studenten maken op zestienjarige leeftijd indrukwekkende dingen mee tijdens hun stages in verpleeghuizen, ziekenhuizen en thuiszorg. Ze krijgen te maken met ziekte, dood en gebrek. Toen studenten mij daarover vertelden, kwam dat zo bij mij binnen! Daarom heb ik hun de opdracht gegeven hun belevenissen in verhaalvorm op te schrijven. Daarbij gaf ik aanwijzingen: hoe maak je een verhaal spannend, mag je de waarheid dramatiseren, hoe voeg je meer casussen samen in één verhaal? De ontroerende verhalen die dat opleverde, hebben we in eigen beheer gebundeld onder de titel Help ik zit in de zorg. Leerlingen hebben het boek gepresenteerd en het eerste exemplaar aan de wethouder gepresenteerd. Ze waren ontzettend trots op wat ze samen gemaakt hebben. En ondertussen hebben ze veel over taal geleerd.’

In een eigen blog schrijf je dat je in je klas je ambitie uitspreekt: “Ik wil de beste docent worden die jullie ooit hebben gehad.” Wat doe je eraan om de beste docent te worden?

‘De belangrijkste boodschap die ik aan eerstejaars geef is: als je wil dat je later serieus wordt genomen op je werk, is het belangrijk dat je taal verzorgd is. Als je veel taalfouten maakt, vindt je teamleider daar echt wat van en kom je op een manier over die je niet wil. Eerstejaars vinden dt-fouten vaak niet belangrijk. Als ze in het examenjaar zitten wil ik dat ze het erg vinden als ze taalfouten maken en dat ze weten waar ze de juiste spelling en grammaticaregels kunnen terugvinden.

Een andere opdracht die ik mijzelf heb gegeven is WhatsApp-taal verbeteren en studenten afleren ‘me moeder’ te schrijven of ‘hun hebben’ te zeggen. Als dat lukt ben ik blij. En dit alles natuurlijk omkleed met humor en relativeringsvermogen!’

Je bent vast overstelpt met reacties toen bekend werd dat je mbo-docent van het jaar bent. Wat was de leukste reactie die je kreeg?

‘“Conrad, dat is dik verdient.” - Met een t! Ik weet niet of die student die fout expres maakte. Een andere student zei: “Wie ik nu ben geworden, heb jij al die tijd al in mij gezien.” En een leerling vertelde dat ik hem 10 jaar geleden een mail heb geschreven die hem altijd is bijgebleven. Hij was destijds ergens heel verbolgen over en dat schreef hij mij. Ik heb daar toen uitgebreid op gereageerd. Inmiddels heeft hij een fantastische carrière. Zo zie je maar wat een in mijn ogen eenvoudig mailtje voor een student kan betekenen…’

Enig idee hoe je het ambassadeurschap gaat vormgeven?

‘Dat vind ik moeilijk. Ik wil in elk geval jonge collega’s inspireren en tips geven, en uitdragen hoe mooi dit vak is. Ik heb mijn leerlingen de opdracht gegeven mij een brief te schrijven waarin ze mij een doel mee geven. Eén jongen schreef: leer ons iets wat niemand anders ons kan leren. Daarover ga ik eens goed nadenken.’

Hoe combineer je lesgeven met het maken van uitlegfilmpjes voor Noordhoff?

‘De uitlegfilmpjes die ik maak bij een paragraaf uit NU Nederlands moeten heel duidelijk en kort zijn. Ik neem ze meestal aan het eind van een lesdag op in een rustige ruimte op school waar ik niet gestoord kan worden. Ik gebruik de filmpjes ook in mijn lessen wanneer leerlingen nog even een korte uitleg nodig hebben. ‘

Je schrijft in een blog: “Ik ben een intuïtieve docent die het vooral moet hebben van improvisatie.”

‘Klopt. Ik heb gemerkt dat juist de lessen die ik zorgvuldig voorbereid met een lesplan vaak tegenvallen. En hoe meer ruimte ik laat voor improvisatie, hoe beter de les verloopt. Dat heeft natuurlijk te maken met de twintig jaar ervaring die ik meeneem. Het is niet erg als ik me niet heb voorbereid. Dan vraag ik de leerlingen: Waar waren we ook alweer? Wanneer je meer ruimte laat voor spontane ingevingen, ontstaan de mooiste dingen. Dat vinden leerlingen de leukste lessen.’

Ben je trots op je nieuwe titel?

Ja, op mezelf, maar ook op mijn school waar ik al 21 jaar werk en op mijn collega’s. En natuurlijk op mijn leerlingen die dit in gang hebben gezet. Ik ben geen vlag op een modderschuit. Ik werk in een geweldig team, waar mensen mij mijn gang laten gaan en mijn eigenwijsheid ruimte krijgt. Daarom vieren we dit we met z’n allen!’

Interview: Maartje Nix