Leen Reichard (1948 – 2018)

11-07-2018

Met deze in memoriam willen wij graag stilstaan bij het overlijden van Leen Reichard, een oud-auteur van Getal & Ruimte. Geschreven door collega auteur Jan Dijkhuis.

De voetballer
Op 15 februari 1979 stuurde Leen Reichard zijn eerste concept op naar de andere auteurs van deel 2HV1 van Getal & Ruimte. Het zou niet het laatste concept van Leen zijn, want de andere auteurs concludeerden na het zien van dit eerste concept dat Leen de concepten van de andere 11 hoofdstukken van de delen 2HV1 en 2HV2 ook maar moest schrijven.

Na zijn studie wiskunde aan de Universiteit van Utrecht begon Leen in 1971 als enthousiast wiskundedocent aan het Baudartius College in Zutphen. Leen bleef daar zijn hele carrière als wiskundedocent werken, tot en met het schooljaar 2014/2015. In zijn vrije tijd voetbalde Leen op behoorlijk hoog niveau bij ESA in Arnhem. In 1978 echter maakte een beenbreuk een abrupt einde aan zijn voetbalcarrière. Toen hij dan ook begin 1979 werd uitgenodigd om een rol te spelen bij Getal & Ruimte nam hij deze uitdaging aan.

De beginnende auteur
Toen Leen in 1979 als auteur begon bij Getal & Ruimte kreeg hij te maken met twee auteurs van het eerste uur: Dick Leujes en Ton Kelfkens. De andere auteurs op dat moment waren Piet Schnetz, Rob Vuijk, Hans Syswerda en Hans Steur. Leen was de jongste, maar zette toen voor de onderbouw al de grote lijnen uit en schreef het merendeel van de concepten.

Het was een pittige tijd: een volledige baan op school, het schrijven van concepten en het vergaderen met de andere auteurs. De vergaderingen waren toen op de zaterdag in Voorburg, dus dat betekende voor Leen ook nog eens lange reistijden.

Zo schreef Leen binnen enkele jaren vrijwel alle concepten van de zes delen voor 2hv, 3m en 3hv van de derde editie. De editie was een groot succes en het marktaandeel groeide.

De conceptenschrijver
Men hoort wel eens zeggen: schrijven is schrappen. Dat was ook het geval bij de concepten van Leen. Met ijzeren regelmaat produceerde hij het ene geweldige concept na het andere. “Ik heb weer een conceptje af”, zei hij dan. En dan legde hij voor de andere auteurs elk een dikke stapel neer. Veertig, vijftig handgeschreven A4’tjes, met tekeningen en al en bovendien voorzien van een begeleidende tekst met uitleg van zijn keuzes, van ook nog eens een kantje of drie. Wat moest hier nog aan besproken worden? Het was al perfect! Het enige wat de andere auteurs konden doen is schrappen, want het was eigenlijk steeds te veel. Zo zijn in de loop van de jaren heel wat fraaie ideeën van Leen niet in de boeken terecht gekomen. Gelukkig heel veel ook wel!

De collega
Bij Getal & Ruimte werken de auteurs in een team zeer nauw samen. Meestal schrijft een team van vier auteurs aan een gehele leerlijn, bijvoorbeeld wiskunde A voor de havo. De taken worden onderling verdeeld: elke auteur krijgt een taak die past bij zijn/haar specifieke kwaliteiten en speciale interesses. Het schrijven van concepten is een van de kerntaken en meestal nam Leen het merendeel hiervan voor zijn rekening. Deze concepten worden dan in de wekelijkse vergadering besproken. Naast instemming krijgt een conceptenschrijver ook te maken met kritiek op zijn/haar werk. Leen kon hier prima mee omgaan. Luisterend naar argumenten, wikkend en wegend, zo dacht hij mee en nam iedereen serieus. Bescheiden, maar wel vasthoudend als het moest. Ook naar buiten toe was Leen zeer bescheiden. Niet dat hij niet de verantwoordelijkheid nam om ook zijn deel te nemen in het verzorgen van bijvoorbeeld de gebruikersbijeenkomsten. Maar toch liet hij dat liever aan de anderen over.

Hij sloeg nooit een vergadering over en was vrijwel nooit ziek. Maar in de schoolvakanties was hij altijd op reis, dan ging hij wandelen: in heel Europa kun je zijn voetstappen terugvinden. Maar na de vakantie was hij meteen weer paraat, vaak met een nieuw concept.

De researcher
In het schooljaar 1984/1985 kreeg vwo 4 te maken met de voorbereiding op wiskunde A en wiskunde B die in het schooljaar daarop in vwo 5 in het kader van HEWET zou worden ingevoerd. Getal & Ruimte had een wat stoffig imago en het was een enorme uitdaging om het vak wiskunde A goed in de boeken te verwerken. Het is voor het grootste gedeelte aan Leen te danken dat dit op een wonderbaarlijke manier is gelukt. Leen legde een enorme bibliotheek voor zichzelf aan (er was geen internet!), las alles wat los en vast zat en werkte dag en nacht om allerlei contexten zo te bewerken dat ze mooie opgaven voor de boeken opleverden. Eerder dan alle andere methodes verschenen de delen 5/6VA1 en 5/6VA2. De boeken werden in het land zeer gewaardeerd. Ook bij de invoering van wiskunde A op de havo (hawex, 1990) en de Tweede Fase met wiskunde A1 en A1,2 (1998, 1999) speelde Leen een cruciale rol bij het schrijven de boeken. Steeds weer stippelde Leen de leerlijnen uit en kwam hij met nieuwe contexten. Regelmatig kwamen dezelfde contexten enkele jaren later in opgaven van de centrale examens terug. Leen was dan trots, maar bescheiden als hij was zei hij: “Dan zaten we toch nog aardig goed”.

De vriend
Zoals gezegd werken auteurs van Getal & Ruimte zeer nauw samen. Er ontstaan dan gemakkelijk vriendschappen. Leen had een passie voor wandelen en dat was bij enkele van de andere auteurs ook het geval. Regelmatig trok Leen er met een aantal andere auteurs op uit voor een weekje wandelen. Zo ook in het voorjaar van 2017. Leen was gestopt met school en ook met Getal & Ruimte. Daarvan had hij in april 2015 officieel afscheid genomen. Hij had er toen 36 slopende jaren Getal & Ruimte opzitten. Hij is uitgebreid in het zonnetje gezet en hij had zin in de vrije tijd die aan zou breken: nog jaren te gaan met zijn vrouw Anke en dochter Leanne. Het mocht niet zo zijn. Tijdens de wandelweek in het voorjaar van 2017 begonnen de klachten en uiteindelijk bleek een ongeneeslijke hersentumor de oorzaak. Na een dapper gedragen ziekbed van bijna een jaar overleed Leen op 17 maart 2018 op 69-jarige leeftijd.