Op weg naar een nieuw leerlandschap

26-03-2019

Managers in de zorg zijn dagelijks bezig met het oplossen van arbeidsmarktproblematiek: hoe krijgen we de roosters sluitend? Als er niets gebeurt, dreigt in 2022 een tekort van 100.000 tot 125.000 zorgprofessionals.

Ondertussen neemt ook de werkdruk in de zorg alsmaar toe. Tegen die achtergrond volstaan traditionele vormen van opleiden en bijscholen niet meer. Die vragen te veel budget en vooral te veel tijd, waardoor de arbeidstekorten en de werkdruk verder stijgen. Wil je die vicieuze cirkel doorbreken, dan moet je het leren slimmer organiseren en het leerlandschap anders inrichten. Dat begint met omdenken.

De verandering die nodig is, is een herverdeling tussen traditionele opleidingsvormen zoals klassikaal leren, e-learning en blended learning enerzijds en werkplekleren anderzijds. Een verschuiving van leren in klaslokalen en achter de computer, naar learning on the job. Waarbij het werkplekleren dan zo is opgezet dat dit het werkproces niet verstoort maar de kwaliteit van het werk juist bevordert. Dit zorgt meteen voor meer handen aan het bed. Zo’n herverdeling sluit ook beter aan bij moderne theorieën over hoe we leren, zoals het 70:20:10-principe van Charles Jennings: dat stelt dat leren voor 70 procent van het leren plaatsvindt op basis van ervaring, 20 procent door interactie met collega’s en 10 procent via formeel leren.

Rol voor zorgbestuurders

In deze verschuiving is een belangrijke rol weggelegd voor zorgbestuurders. Hoe sneller de omslag zich voltrekt, hoe beter. Dat vraagt om visionairs. Om leiders die inzien dat verandering van het werklandschap impact heeft op het leerlandschap en dat ze moderne technologie kunnen benutten om enorme verbeteringen te realiseren. Bijvoorbeeld met performance support-tools zoals AskMe; een digitale assistent waarmee zorgprofessionals in drie kliks precies de informatie of instructies op hun scherm krijgen die ze op dat moment nodig hebben. Dat biedt ook interessante mogelijkheden voor wijkverpleegkundigen, die tijdens hun werk meestal niet in de gelegenheid zijn om snel een collega te raadplegen. En die, doordat mensen langer thuis wonen – met een zwaarder zorgpakket, soms ingewikkelde handelingen moeten verrichten. Dan is werkplekondersteuning bij taken als het aanleggen van een neus-maagsonde, het schoonmaken van een drain of het toedienen van medicatie, van grote toegevoegde waarde.

Leerecosysteem

Om het toekomstige leerlandschap te faciliteren, werkt Noordhoff Health hard aan een nieuw en geavanceerd leerecosysteem. Hierin zijn alle vormen van leren via deelplatforms op elkaar aangesloten. Het hart van dit leerecosysteem is een leermanagementsysteem (LMS) dat als een administratiekantoor precies bijhoudt wie wat moet weten, wat zorgprofessionals bijleren, welke certificaten ze hebben en welke resultaten ze halen. Dit LMS is onder meer verbonden met een contentserver, met daarop alle beschikbare content voor scholing, bij- en nascholing. Opgedeeld in legoblokjes en te integreren tot maatwerkleerpaden. Daarbij is ook nagedacht over welke inhoud in e-learning en blended learning zit, en welke leeractiviteiten en -instructies zich lenen voor het werkproces. En met welke tools, zoals bv. AskMe. Daarnaast voorziet het ecosysteem bijvoorbeeld in integratie met het toets-, HR- en roostersysteem, Business Intelligence-tools en zelfs met het EPD.

Impuls aan kwaliteit én efficiëncy

De mogelijkheden zijn bijna onbeperkt, en de potentie die een dergelijk leerecosysteem heeft om zowel de efficiëntie als de kwaliteit in de zorg naar een hoger plan te tillen, is groot. Immers: het leer ecosysteem maakt het mogelijk maakt om alle vormen van leren op iedere gewenste plek, ieder niveau en ieder gewenst moment beschikbaar te stellen. En dat maakt het vervolgens óók mogelijk om de arbeidstekorten aan te pakken via taakdifferentiatie. Zo biedt het leer ecosysteem de kans om mantelzorgers en vrijwilligers op het juiste moment en in de juiste vorm e-learninginstrumenten en werkplektools ter beschikking te stellen. Daarmee zijn ze in staat om eenvoudige, risicovrije zorgtaken over te nemen van zorgprofessionals. Zodat deze op hun beurt misschien wel 20 tot 30 procent meer tijd overhouden voor ingewikkeldere taken. Waarbij de zorgprofessionals ook waar nodig op de werkplek – net als de mantelzorgers en vrijwilligers –ondersteuning krijgen via filmpjes, instructies en andere informatie. Als je even doordenkt, zijn er opeens heel veel mooie toepassingen van dit soort technologie haalbaar… Het begint dus met omdenken. Met het inzicht dat je door het budget voor leermiddelen tijdelijk te verhogen ruimte creëert om de organisatie anders te kunnen laten werken. Dat betekent een duurzame investering én een belangrijke innovatieslag tegelijk. Daarmee neem je niet alle arbeidstekorten direct weg, maar los je wel een relevant deel van de problematiek op.